سه شنبه , 25 ژوئن 2019
Home » افغانستان و جهان » تاریخچه و توسعه ورزش فوتبال در افغانستان و جهان

تاریخچه و توسعه ورزش فوتبال در افغانستان و جهان

تاريخچه ورزش فوتبال در جهان:
بازي با توپ تاريخچه اي چند هزار ساله دارد و گر چه به درستي معلوم نيست كه نخستين بار ورزش فوتبال در كدامين نقطه از كره زمين متداول شده و چه كساني آن را ابداع كرده اند اما مدارك تاريخي ثابت مي كند كه لگد زدن به توپ يا چيز هاي مدور و گرد در گوشه و كنار گيتي به شكلهاي مختلف رواج داشته است .
چين:
نزديك به دو هزار سال پيش يكي از امپراطور هاي چيني به نام امپراطور هوانگ تين كه به تقويت جسم و روح سربازان خود بسيار علاقمند بود بازي جالب و سرگرم كننده اي را ابداع كرد و نظاميان را واداشت كه در اوقات فراغت به آن بپردازند .اين بازي تسو- كوه ناميده شد و ترتيب ان چنين بود كه دو گروه بدون استفاده از دست و فقط با ضربه هاي پا توپ را مي بردند تا از زمين حريف عبور دهند. تسو در زبان چيني به معني لگد زدن و كوه به معني توپ است تو پي كه براي بازي تسو- كوه بكار مي رفت از هشت قطعه چرم به هم دو خته تشكيل مي شد كه درون آن را با پر مرغ يا پشم مي انبا شتند
جاپان:
در اواخر قرن ششم ميلادي بازي تسو- كوه از چين به ژاپن راه يافت اما شكلي ديگر به خود گرفت. ژاپني ها فوتبال خود را گو ماري نام نها دند و آن را با آداب و تشر يفاتي با شكوه در معبد ها بر گزار كردند و رنگي مذ هبي- عبادي به گو ماري بخشيد ند. بيش از هر مسا بقه كو ماري كاهن بزرگ توپ را به دست مي گرفت ودعا هاي مخصو صي بر آن مي خواند. آنگاه توپ به زير پاي باز يكنان دو گروه مي افتد و بازي مدتها ادامه مي يافت. در اسپارت هم توپ بازي با پا رواج داشت كه به شكلي بسيار خشن اجرا مي شد و قوانين و مجازات هاي سختي نيز بر آن حاكم بود فوتبال وايكتينگها نوعي توپ چرمي پر از كاه و گاه با جمجمه حيوانات صورت مي گرفت. در نزد اقوام متمدن آزتك بازي با اجسام كروي شكل و لگد زدن به گوي متداول بوده است.
رم و يونان باستان:
انواع توپ بازي با پا در يونان و رم باستان به اجرا در مي آمد .تصور بر اين است كه رميها بازي با توپ را از يونانيها ياد گرفته باشند .اما قيصر آگوستوس امپراطور رم فوتبال را در سرباز خانه ها ممنوع اعلام كرد. چرا كه معتقد بود اين بازي براي سربازان و جنگاوران رمي بسيار ملايم و سبك است .فوتبال يونانيها اپيگرو ناميده مي شد و در آن دو تيم در دو طرف يك زمين بزرگ صف آرايي مي كردند و با شروع بازي هر تيم مي كوشيد توپ را از ياران حريف عبور دهدو به آن سر ميدان برساند . در ميان روميان بعدها نوعي توپ بازي با پا متداول شد. به نام هارپاستوم به معني( من ميگيرم) بازي هارپاستوم بسيار خشن هيجان انگيز بود به همين جهت سربازان و جنگجويان بيشتر به آن مي پرداختند تا قدرت بدني خود را افزايش دهند. توپ بازي ديگري كه رميها داشتندبا توپي از جنس چرم نرم اجرا مي شد. اين توپ فوليس نام داشت. از روي هار پاستوم يونانيها نوعي بازي دسته جمعي پديد آوردند كه اسفروناثيا خوانده مي شد
انگلستان:
: وقتي امپراطور رم كلاوديوس اول در سال 43ميلادي انگلستان را فتح كرد سربازان رمي بازي هار پاستوم را در انگلستان رواج دادند. اهالي دربي انگلستان ادعا مي كنند كه در سال 217ميلادي توانسته اند يك دسته از سربازان رمي را شكست دهند از آن به بعد به افتخار فراري دادن دشمن هر سال در همان روز جشن با شكوهي مي گرفتندو در اين روز به بازي فوتبال مي پرداختند. بازي فوتبال رفته رفته چنان در قلب جوانان انگليسي جاي گرفت كه هر چه زمان مي گذشت گروه بيشتري مايل به بازي و تماشاي آن مي شدندو به اين ترتيب چنان گسترش در اين كشور يافت كه انگلستان تبديل به مهد فوتبال شد.
آغاز جام جهاني فوتبال در جهان:
اولین دوره جام جهانی فوتبال در سال 1930 به میزبانی کشور اروگوئه برگزار شد. تصمیم به برگزاری این نوع بازی فوتبال در سطح جهانی، دو سال قبل از اجرای اولین دوره آن، یعنی در سال 1928 در کنفرانس سالانه فیفا در شهر آمستردام هلند گرفته شد. این تصمیم ایده ای از سومین رییس فیفا یعنی ژول ریمه Jules Remit فرانسوی بود. ژول ریمه سالها قبل از این نشست، بفکر افتاده بود تا تورنمنتی حرفه ای در سطح جهانی راه اندازی کند تا تیمهای فوتبال کشورهای عضو سازمان فیفا قادر به شرکت در آن باشند. چون تا آن زمان مهمترین رویداد فوتبال جهان بازیهای فوتبال المپیک بودند و این بازیها در سطح حرفه ای برگزار نمی شدند.
اما پس از کنفرانس آمستردام، فیفا سال بعد یعنی 1929 در بارسلونا تشکیل جلسه داد و تصمیم بر آن گرفت که اولین دوره بازیهای جام جهانی را یکسال بعد در کشور اروگوئه که قهرمان فوتبال المپیک 1924 بود، برگزار کند. 1930، یکصدمین سالگرد استقلال اروگوئه بود و این باعث شد تا به همین مناسبت اولین دوره این تورنمت در این سال در اروگوئه ابرگزار شود.
پر افتخارترين تيمدر بازي هاي جام جهاني:
هجده دوره جام جهانی به روایت آمار و ارقام
در 18 دوره گذشته جام جهانی فوتبال که از سال 1930 آغاز شد و در 15 کشور مختلف برگزار شده، در مجموع 708 مسابقه انجام و 2063 گل رد و بدل شده است.
در مجموع 77 عضو فدراسیون جهانی فوتبال، فیفا، در این بازیها حضور داشتند که تعدادی از آنها نتواسته اند بیش از یک بار در این مسابقات حضور داشته باشند.
پر افتخارترین تیم: برزیل با کسب 5 عنوان قهرمانی در سالهای 1958، 1962، 1970، 1994 و 2002 پرافتخارترین است. پس از آن ایتالیا با چهار عنوان قهرمانی در رده دوم و آلمان با سه قهرمانی در رده سوم قرار دارند.
ناکام ترین فینالیست: آلمان که در فینال جامهای 1966، 1982، 1986 و 2002 نایب قهرمان شد.
بیشترین تعداد حضور در جام جهانی: برزیل که در هر 19 دوره جام جهانی حضور داشته است و حضورش در جام جهانی 2014 به عنوان میزبان قطعی است. آلمان و ایتالیا هر کدام با حضور در 17 دوره در رده دوم قرار دارند.
بیشترین گل زده: برزیل با 201 گل زده در 92 مسابقه
بیشترین گل خورده: آلمان با 112 گل خورده در 92 مسابقه
بیشترین برد: برزیل 64 با برد
بیشترین باخت: مکزیک با 22 باخت
کمترین گل زده یک تیم: زئیر (جمهوری دموکراتیک کنگو فعلی) هند شرقی هلند ( اندونزی فعلی)، کانادا، ترینیداد و توباگو، چین و یونان بدون گل زده.
بهترین خط حمله: مجارستان با 87 گل زده در 32 بازی. ( متوسط 2.7 در هر بازی)
بدترین خط دفاع: زئیر و هائیتی با 14 گل خورده در 3 بازی (متوسط 4.7 در هر بازی)
بالاترین تفاضل گل: برزیل 117+
پائین ترین تفاضل: مکزیک 34 –
بهترین گلزن در دور نهایی: ژوست فانتین فرانسوی که در جام 1958، 13 گل به ثمر رساند. این عنوان به رونالدوی برزیلی نیز می تواند داده شود که با 15 گل زده، در سه جام بیشترین گل را به ثمر رسانده است. پیش از او گرد مولر آلمانی با 14 گل زده در دو جام رکورددار بود.
بهترین گلزن در دور انتخابی: علی دایی از ایران با 35 گل زده.
بهترین گلزن در یک بازی: اولگ سالنکو ار روسیه که در بازی مقابل کامرون در مرحله مقدماتی جام 1994 5 گل از 6 گل تیمش را به ثمر رساند. اوزه بیو از پرتغال (جام 1966) و امیلیو بوتراگوئنو از اسپانیا (جام 1986) هر کدام با 4 گل زده در یک مسابقه در رده دوم قرار دارند.
پر گل ترین جام: 1998 فرانسه – 171 گل در 64 مسابقه.
کم گل ترین جام: 1930 اوروگوئه و 1934ایتالیا – 70 گل در 18 و 17 مسابقه.
متوسط بیشترین تعداد گل: 5.38 گل در هر بازی در جام سوئیس 1954
متوسط کمترین تعداد گل: 2.21 در هر بازی در جام ایتالیا 1990
پرگل ترین بازی: 12 گل. دیدار دو تیم اتریش و سوئیس در جام 1954 سوئیس که با نتیجه 7 بر 5 به سود اتریش خاتمه یافت.
پله در سه جام 1954، 1964 و 1970 با تیم ملی برزیل قهرمان شد
بیشترین اختلاف گل: 9 گل. دیدار یوگسلاوی و زئیر (جمهوری دکومراتیک کنگو) 9 بر صفر به سود یوگسلاوی در جام 1974 و دیدار مجارستان و السالوادور در جام 1982 که با نتیجه 10 بر یک به سود مجارستان تمام شد.
پرگل ترین مسابقه فینال: دیدار دو تیم برزیل و سوئد در جام 1958 که با نتیجه 5 بر 2 به سود برزیل پایان یافت.
کم گل ترین مسابقه فینال: دیدار تیمهای برزیل و ایتالیا در جام 1994 که در پایان وقت قانونی و وقت اضافی بدون گل پایان یافت. نتیجه این بازی در ضربات پنالتی 3 بر 2 به سود برزیل بود.
سریعترین گل: گل هاکان شوکور، مهاجم ترکیه به کره جنوبی در جریان دیدار رده بندی جام 2002. این گل در ثانیه یازدهم بازی به ثمر رسید.
بیشترین تعداد تیمها در بازیهای انتخابی: 198 تیم عضو فیفا برای ورود به جام جهانی 2010 آفریقای جنوبی در مرحله انتخابی حضور داشتند.
خشن ترین دوره: 28 کارت قرمز و 345 کارت زرد در جام 2006.
خشن ترین بازی: دیدار هلند و پرتغال در جام 2006 با 4 اخراجی و 16 اخطاری.
کمترین کارت قرمز: 1970 مکزیک که هیچ بازیکنی اخراج نشد.
پرحضور ترین بازیکن: لوتار ماتئوس (آلمان) با حضور در پنج دوره و 25 مسابقه.
پر افتخارترین بازیکن: پله که در سه جام 1954، 1964 و 1970 با تیم ملی برزیل قهرمان شد.
پرافتخارترین مربی: ویتوریو پوتسو، مربی تیم ملی ایتالیا که دوبار در سالهای 1934 و 1938 ایتالیا را به قهرمانی رساند.
پرافتخارین بازیکن – مربی: ماریو زاگالو در سال 1958 و 1964 به عنوان بازیکن و در سال 1970 به عنوان مربی برزیل برنده چام جهانی شد. فرانتس بکن باوئر هم در سال 1974 به عنوان کاپیتان و در سال 1990 به عنوان مربی همراه تیم آلمان قهرمان جام جهانی شد. امسال دونگا مربی برزیل و مارادونا مربی آرژانتین این شانس را دارند که نامشان به این فهرست اضافه شود.
تاريخچه جام ملت هاي اروپا:
تاریخچه جام ملت‌های اروپا در یک نگاه
جام ملت‌های اروپا به مراتب جوان‌تر از مسابقات جام جهانی است. در سال ۱۹۳۰ بود که اولین دوره از مسابقات قهرمانی جهان برگزار شد و در سال ۱۹۶۰برای اولین بار تورنمنتی کوچک برای پیدا کردن قهرمان اروپا صورت گرفت.
کشورهای بزرگ اروپا از جمله آلمان و انگلیس در آن زمان با توجه به بودن مسابقات قهرمانی جهان جذابیت چندانی در برگزاری مسابقاتی ویژه اروپا نمی‌دیدند. برای نمونه در اولین دوره بازی‌ها در سال ۱۹۶۰، تنها ۱۷ تیم از ۳۳ کشور ممکن، آماده شرکت در این رقابت‌ها بودند.
: صحنه‌ای از دیدار نیمه‌نهایی جام ۱۹۶۰ میان شوروی و چکسلواکیتمایل حضور در چنین مسابقاتی، در دوره‌های اول، بیش از همه در بین کشورهای بلوک شرق سابق محسوس بود که می‌کوشیدند از طریق کسب موفقیت‌های ورزشی، در صحنه سیاسی دنیا نیز پررنگ‌تر ظاهر شوند و نامشان در صف کشورهای مطرح دنیا قرار گیرد. البته نقش و محبوبیت جام ملت‌های اروپا به مرور زمان تغییر کرد.
تا سال ۱۹۸۰ وضع بر این قرار بود که تورنمنت دور پایانی با حضور فقط چهار تیم در کشوری میزبان برگزار می‌شد که خود نیز یکی از این چهار تیم بود. در چارچوب این مینی تورنمنت تنها دو دیدار نیمه نهایی و یک دیدار فینال انجام می‌گرفت. این چهار تیم هم در پیکارهایی مقدماتی تعیین می‌شدند که بازی‌های گروهی و در پی آن، دیدارهای رفت و برگشت یک چهارم نهایی را در بر می‌گرفت.
تاريخچه ليگ قهرمانان فوتبال اروپا:
نتیجه تلاش های بی شائبه هانوت چنان شد که در روز دوم و سوم آوریل ۱۹۵۵ طبق مقررات وضع شده توسط ال کوئیپ، ۱۶ تیم برتر اروپایی با هم به رقابت پرداختند و اولین مسابقه باشگاه های اروپا میان ۲ باشگاه اسپورتینگ لیسبون و پارتیزان در شهر لیسبون پرتغال انجام شد که در بازی رفت ۲ تیم به تساوی ۳ بر ۳ رسیدند اما در بازی برگشت که در شهر بلگراد برگزار شد، تیم پارتیزان با نتیجه ۵ بر ۲ به دور بعدی بازی ها صعود کرد.
لیگ قهرمانان اروپا رقابت هیجان انگیز سالیانه ای است که میان معتبرترین وموفق ترین باشگاه های اروپا برگزار می شود و در نهایت در آن یک تیم قهرمان می شود. لیگ قهرمانان نخستین سری رقابت های بین باشگاهی است که دقیقاً یک ماه بعد از اولین کنگره سران یوفا که در شهر وین در تاریخ ۲ مارس ۱۹۵۵ برگزار شد آغاز به کار کرد. البته بنا به دلایلی نامشخص، ایده و فکر برگزاری رقابت های اروپایی متعلق به اتحادیه یوفا نبوده است.لیگ قهرمانان اروپا رقابت هیجان انگیز سالیانه ای است که میان معتبرترین وموفق ترین باشگاه های اروپا برگزار می شود و در نهایت در آن یک تیم قهرمان می شود. لیگ قهرمانان نخستین سری رقابت های بین باشگاهی است که دقیقاً یک ماه بعد از اولین کنگره سران یوفا که در شهر وین در تاریخ ۲ مارس ۱۹۵۵ برگزار شد آغاز به کار کرد. البته بنا به دلایلی نامشخص، ایده و فکر برگزاری رقابت های اروپایی متعلق به اتحادیه یوفا نبوده است.
لیگ قهرمانان اروپا رقابت هیجان انگیز سالیانه ای است که میان معتبرترین وموفق ترین باشگاه های اروپا برگزار می شود و در نهایت در آن یک تیم قهرمان می شود. لیگ قهرمانان نخستین سری رقابت های بین باشگاهی است که دقیقاً یک ماه بعد از اولین کنگره سران یوفا که در شهر وین در تاریخ ۲ مارس ۱۹۵۵ برگزار شد آغاز به کار کرد. البته بنا به دلایلی نامشخص، ایده و فکر برگزاری رقابت های اروپایی متعلق به اتحادیه یوفا نبوده است.
در ابتدا این رقابت ها (European Champion Clubs Cup) نامیده می شد که بعدها برای سهولت آن را (European Cup) نامیدند، از سوی دیگر بسیاری از مسئولان و بنیانگذاران یوفا نگران رقابت های تیم ملی بودند، پیرامون این جریان تنها گابریل هانوت سردبیر روزنامه (ال اکوئیپ) بود که در مجموع به دنبال یک مناسبتی به منظور ایجاد رقابتی گسترده میان تیم های باشگاهی اروپایی می گشت، چرا که به نظر می رسید بازی های یوفا محدودیت های خاصی دارند. هانوت با کمک همکارش «ژاکه فران» توانست از پس مشکلاتی که سر راه این رقابت ها بود بربیاید تا بالاخره اولین سری این بازی ها چهارشنبه شب ها و زیر نور چراغ و پرژکتورهای عظیم الجثه استادیوم ها انجام شد. این تورنمنت به حمایت مؤسسه ال کوئیپ برگزار شد، اگرچه آنها هم نمی دانستند برای تیم پیروز این بازی ها چه اتفاقی قرار است بیفتد اما از باشگاه های مطرح و معتبر اروپایی دعوت کردند که پا به عرصه رقابت گذاشته و قدرت خود را محک بزنند.
اولین بازی های لیگ قهرمانان اروپا:
نتیجه تلاش های بی شائبه هانوت چنان شد که در روز دوم و سوم آوریل ۱۹۵۵ طبق مقررات وضع شده توسط ال کوئیپ، ۱۶ تیم برتر اروپایی با هم به رقابت پرداختند و اولین مسابقه باشگاه های اروپا میان ۲ باشگاه اسپورتینگ لیسبون و پارتیزان در شهر لیسبون پرتغال انجام شد که در بازی رفت ۲ تیم به تساوی ۳ بر ۳ رسیدند اما در بازی برگشت که در شهر بلگراد برگزار شد، تیم پارتیزان با نتیجه ۵ بر ۲ به دور بعدی بازی ها صعود کرد.
رئال یکه تاز لیگ قهرمانان:
در دوره های آغازین این رقابت ها تنها یک باشگاه بود که توانست در ۵ دوره فینال، قهرمان این بازی ها شود و آن تیمی نبود جز رئال مادرید. ۵۰ سال پیش وقتی تیم آرژانتین در اوج بسر می برد تیم های اروپا فوتبال تکنیکی و تاکتیکی به نمایش گذاشتند اما کیفیت این بازی ها در رئال مادرید دیده می شد یکی از این افراد آلفردو دی استفانو، سمبل رئال مادرید در رقابت های لیگ قهرمانان است. این مهاجم آرژانتینی در ۵ فینال پیاپی رقابت های لیگ قهرمانان بین سال های ۱۹۶۰- ۱۹۵۶ در ترکیب تیم بود و در هر کدام از آنها برای سفیدپوشان رئال مادرید افتخار آفرید.
پس از گذشت سال ها که از انجام این تورنمنت گذشت. تیم های دیگری هم به جرگه مدعیان این رقابت ها پیوستند و آژاکس و بایرن مونیخ هر کدام ۳ بار قهرمان شدند اما این قهرمانی ها برای هیچ تیمی به مدت طولانی ماندگار نماند. آژاکس چهارمین مقام قهرمانی اش را بعد از ۲۲ سال پس از آخرین عنوانش در سال ۱۹۷۰ توانست کسب کند.
رئال مادرید پس از ۳۲ سال در سال ۱۹۹۸ مقام قهرمانی را از آن خود کرد و بایرن مونیخ در ضربات پنالتی مقابل میلان توانست پس از ۲۶ سال قهرمان شود.در این میان فقط لیورپول بود که توانست در فاصله سال های ۱۹۷۷ و ۱۹۸۴ ۴، بار قهرمان این رقابت ها شود اما مشکل رقابت های قهرمانی باشگا ه های اروپا در فصل ۱۹۹۳- ۱۹۹۲ با اضافه کردن یک دور حذفی کمی تغییر یافت. البته به مدت یک فصل این شیوه به صورت آزمایشی مورد استفاده قرار گرفت و رقابت ها از ۸ تیم به ۳۲ تیم ارتقا پیدا کرد و حالا این رقابت ها در همین قالب در سرتاسر اروپا سه شنبه و چهارشنبه شب ها برگزار می شود.

منبع: ورزش در افغانستان

About نایقلعه

مطالب مترادف ..

برای آرامش خودت دیگران را ببخش

باید بدانیم که به جای انتقام می‌توانیم کاری کنیم که نتیجه مثبت‌تری دارد و آن …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *